plasebo etkisi
plasebo etkisi
kisisel gelisim

Plasebo etkisi ve Nosebo Etkisi Nedir?

Plasebo etkisi tıptaki karşılığıyla bir ilacın iyi geldiğine inanma olayıdır. Bir hasta düşünün ve ona ağrısını dindirmek için devamlı ağrı kesici veriyorsunuz. Bir zaman sonra ağrı kesiciniz bitti yerine hiç alakasız olan ağrı kesiciyle aynı renkte bir şeker verdiğinizi var sayalım. Kişi onu içince ağrısının dindiğini söylemesi olayı kısaca plasebo etkisinden kaynaklıdır. Kısaca fiziksel anlamda faydası yoktur ama orada olması size iyi hissettirir. Tıbbın bilimsel anlamda direkt olarak açıklayamadığı ancak bir şekilde kişilerin istemeleri halinde kendilerini iyileştirme gücüne yönelmesi olayı deniyor.

Kelimenin çıkış noktasına da bakarsak Plasebo 14yy. kalma latince bir sözcüktür. O dönemde cenazelere birileri katılamadığı zaman onların yerine cenazeye katılarak cenaze sahiplerini memnun etme durumudur. Bir şeyin yerini tutan ya da yer tutucu anlamlarına gelmektedir.

Peki Tıp Literatürüne Nasıl Girmiştir?

1785 yılında George Motherby tarafından girmiştir, ancak adını duyurması dünya savaşı sırasında Amerikalı anestezi uzmanı Henry Beecher’ın morfin stoklarının bitmesiyle başlıyor. Savaş zamanı yaralı askerler için kullanılan morfin bittikten sonra, morfin yerine tuzlu suyu kullanan Henry bakıyor ki insanlar sakinleşmeye ve dinlenmeye başlıyor. Beecher bu olayı savaş sonrası tıp alanında araştırma ve deneylere dönüştürüyor. Deneyler sonucu Henry bir istatistik yakalıyor plasebonun başarı oranının %35.2 olduğunu söylüyor. Ve bu oran %75’lere kadar çıkabiliyor.

Tıp ve psikoloji dünyası plasebo etkisini tartışıyor. Beklentiyi ve endişeyi dengelediğini söylüyorlar. Yani stresi azaltarak vücudu kötüye götürmekten kurtarıyor. Deney örneğinden gidersek bir deneğe Salı, Çarşamba, Perşembe olmak şartıyla üç gün ağrı kesici veriliyor. Dördüncü gün Cuma tuzlu su verildiğinde gözleniyor ki vücut tepki vermiyor, yani vücut alışıyor. Yani siz vücudun kendine inandığını ve onarıma izin verdiğini söyleniyor.

Plasebo Etkisi Deneyi

Harvard Üniversitesi psikoloji alanında bir araştırma yapıyor. Sadece psikolojik destek alan insanlarda %44, plasebo verilenlerde ise %62’ye kadar çıkıyor iyileşme oranı. Dolayısıyla insanlara %18’lik bir iyileşme oranında katkı sağlayabiliyor. Örneklerle devam edelim ABD’de yapılan bir araştırma da 18 öksürük şurubunun 15’i işe yaramadığı gözlemlenmiş. Ancak insanlar şurubu alınca kendilerini iyi hissediyor. işe yaramasa bile ! Konudan sapmadan söyleyelim aynı araştırmacılar bal ve limonun öksürüğe şuruptan daha iyi geldiğini de söylüyor.

İnançla vücudun kendini iyileştirme ve iyi geldiğine inanma durumu diyerek genel özetleyebiliriz.

Birde Nosebo Etkisi Var !

Plasebo etkisi tersine bir şeyin kötü olacağına inanman durumunda vücudun karamsarlığa düşme durumu diyebiliriz. Deneyle açıklarsak 1800’lü yılların sonunda insanların derisine sarmaşık yaprağı sürüyorlar ve diyorlar ki ‘bu zehirli sarmaşık alerji yapacak’ insanların %47sinde deride döküntüler başlıyor.

Sonuç odaklı düşünürsek aslında hayatımızın her alanında plasebo etkisi ve nosebo etkisiyle karşılaşıyoruz. Bu etkiler psikolojik, tıp, ekonomi, sosyal ilişki olmak kaydıyla bir çok alanda farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır.

Kişisel gelişim yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

İçeriği beğendiniz mi? Hemen puan verin.

0 / 5 5

Yorum ekle

Yorum yazmak için buraya tıklayın

Her gün başka sen

Söz
“Hayatı insanın şuuru değil, insanın şuurunu hayat tayin eder.” Zeki Velidi TOGAN

Tavsiye
 Korktukça tutsak umut ettikçe özgürsün. Umudunu kaybetme !

Şahsiyet

Türkolog, tarihçi ve siyaset adamıdır. Tam adı Ahmet Zeki Velidi Togan’dır.

Türkistan Millî Özerk Hükûmeti’nin bastırılmasından sonraki Basmacı Hareketi’nin içinde bulundu. 1920-23 yıllarında Türkistan’da amansız bir mücadeleye girişti ise de başarılı olamadı. Türkistan Millî Birliği’nin kurucusu ve ilk başkanıdır.

Eserleri:

Türkistan Tarihi(1939)

Moğallar Cengiz ve Türklük(1941)

Tarihte Usul(1950)

Hatıralar (1969)